MINH BẠCH CHUỖI CUNG ỨNG - ÁP LỰC THỊ TRƯỜNG ĐANG TÁI ĐỊNH HÌNH NGÀNH TÔM

Ngành tôm Việt Nam trong hơn một thập kỷ qua đã tăng trưởng mạnh về sản lượng và kim ngạch xuất khẩu. Tuy nhiên, bước sang giai đoạn cạnh tranh mới, yếu tố quyết định không còn nằm hoàn toàn ở năng suất hay giá thành mà chuyển sang năng lực minh bạch và khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng. 

Các thị trường nhập khẩu lớn như Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu liên tục cập nhật yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm và trách nhiệm môi trường. Doanh nghiệp không chỉ cần sản phẩm đạt chuẩn mà còn phải chứng minh được toàn bộ hành trình sản xuất bằng dữ liệu cụ thể. 

Theo các phân tích của FAO, chuyển đổi số trong thủy sản là nền tảng để đảm bảo tính bền vững và giảm gian lận thương mại. Việc số hóa dữ liệu giúp nâng cao năng lực giám sát và tăng tính minh bạch trong chuỗi giá trị.

Tại Việt Nam, VASEP nhiều lần nhấn mạnh rằng truy xuất nguồn gốc không còn là lợi thế cạnh tranh mà là điều kiện để duy trì thị phần xuất khẩu. Nếu không đáp ứng yêu cầu minh bạch, nguy cơ bị loại khỏi các thị trường cao cấp là hoàn toàn có khả năng xảy ra. 

Thực tế cho thấy chuỗi cung ứng tôm Việt Nam hiện vẫn còn phân mảnh. Dữ liệu giữa hộ nuôi, thương lái và nhà máy chưa được kết nối đồng bộ. Ghi chép thủ công khiến thông tin thiếu chính xác và khó kiểm chứng. Trong bối cảnh đó, minh bạch không còn là khẩu hiệu mà là yêu cầu mang tính sống còn đối với ngành tôm Việt Nam.

QR CODE TRONG TRUY XUẤT NGUỒN GỐC NUÔI TÔM - MẮT XÍCH KẾT NỐI GIỮA NGƯỜI NUÔI TÔM VÀ THỊ TRƯỜNG 

QR code trong truy xuất nguồn gốc hiểu đơn giản là một mã riêng gắn với thông tin điện tử của từng ao nuôi hoặc từng lô tôm. Tất cả thông tin như nguồn giống, quá trình chăm sóc, môi trường nước hay thời điểm thu hoạch đều được ghi lại và liên kết với mã này, giúp minh bạch nguồn gốc sản phẩm và có thể kiểm tra khi cần.

Cơ chế hoạt động của QR code khá đơn giản nhưng hiệu quả. Khi người dùng quét mã bằng thiết bị di động, hệ thống sẽ truy xuất dữ liệu tương ứng từ nền tảng lưu trữ và hiển thị các thông tin như nguồn giống, điều kiện môi trường nuôi, quy trình chăm sóc, thời điểm thu hoạch và chế biến. Thay vì dựa vào chứng từ giấy rời rạc hoặc báo cáo tổng hợp, thông tin được cung cấp theo từng lô hàng cụ thể, giảm nguy cơ sai lệch và rút ngắn thời gian xác minh.

QR code trở nên cần thiết trong bối cảnh yêu cầu minh bạch ngày càng khắt khe từ thị trường. Minh bạch không chỉ dừng ở việc cam kết tuân thủ quy trình mà phải được chứng minh bằng dữ liệu có thể truy xuất tức thời. Việc gắn mã QR lên sản phẩm giúp doanh nghiệp chuyển từ mô hình công bố thông tin sản phẩm sang cho phép kiểm chứng thông tin. Đây là yếu tố quan trọng để tăng độ tin cậy, hạn chế gian lận và đáp ứng yêu cầu quản lý của các thị trường xuất khẩu.

CÔNG NGHỆ TRUY XUẤT NGUỒN GỐC SẢN PHẨM CỦA TOMOTA 

Trong bối cảnh ngành tôm cần một hệ thống dữ liệu minh bạch và có khả năng xác thực cao, Tomota đã phát triển giải pháp truy xuất nguồn gốc dựa trên nền tảng số hóa toàn bộ quá trình  nuôi. Thay vì chỉ tập trung vào dữ liệu khâu chế biến cuối cùng của quá trình sản xuất, hệ thống được thiết kế để thu thập dữ liệu ngay từ ao nuôi, bao gồm các chỉ số môi trường nước, nguồn giống, nhật ký cho ăn và các thông tin liên quan đến quản lý dịch bệnh. 

Dữ liệu được ghi nhận tự động thông qua hệ thống IoT và dữ liệu từ ứng dụng Tomota, hạn chế tối đa việc nhập liệu thủ công. Mỗi ao nuôi được gắn với một mã định danh riêng, giúp toàn bộ thông tin được lưu trữ xuyên suốt và đồng bộ. Khi thu hoạch, lô hàng sẽ được liên kết với bộ dữ liệu tương ứng, tạo thành hồ sơ điện tử đầy đủ và có thể truy xuất tức thời. 

Cách tiếp cận này giúp rút ngắn thời gian đối chiếu, rà soát thông tin, giảm rủi ro sai lệch và nâng cao độ tin cậy với nhà nhập khẩu. Đồng thời, việc tích hợp truy xuất nguồn gốc với hệ thống quản lý ao nuôi còn hỗ trợ người nuôi kiểm soát vận hành hiệu quả hơn, từ đó cải thiện năng suất và giảm chi phí. 

Trong xu hướng chuyển đổi số của ngành thủy sản, công nghệ truy xuất nguồn gốc của Tomota được định vị như một phần của hệ sinh thái quản trị dữ liệu toàn diện. Khi dữ liệu được ghi nhận chính xác và xác thực ngay từ đầu, minh bạch không còn là thách thức buộc phải tuân thủ mà trở thành nền tảng tạo giá trị bền vững cho chuỗi cung ứng tôm.