GIÁ TÔM NĂM 2026: GHI NHẬN TÍN HIỆU TÍCH CỰC TỪ THỊ TRƯỜNG TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC

Bước sang năm đầu năm 2026, giá tôm  giá tôm nuôi ở nhiều vùng trọng điểm của Việt Nam tiếp tục ghi nhận mức tăng đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Theo cập nhật của báo Vietnam.vn và Tin Tức, tại các khu vực nuôi chính như HCM và Đồng bằng sông Cửu Long, tôm thẻ chân trắng ở các cỡ thường được mua tại trại với các mức giá rất khác nhau, ví dụ: tôm cỡ 20-26 con/kg đang dao động khoảng 250.000-260.000 đồng/kg, cỡ 30 con/kg trên 230.000 đồng/kg, và tôm nhỏ cỡ 100 con/kg cũng đạt mức trên 100.000 đồng/kg trong những tuần đầu năm 2026. So với cùng kỳ năm trước, mặt bằng giá này cao hơn khoảng 80.000-100.000 đồng/kg cho các cỡ tôm thương phẩm tương đương, phản ánh mức tăng khoảng 30-50% tùy loại và khu vực.

Tại một số tỉnh nuôi trọng điểm như Cà Mau, Bạc Liêu và Vĩnh Long, mức giá tham chiếu đầu năm cũng được báo cáo: tôm 30-40 con/kg khoảng 240.000-250.000 đồng/kg và 40-50 con/kg tại vùng Trà Vinh khoảng 115.000-135.000 đồng/kg, cho thấy sự phân hoá giá theo cỡ và từng địa phương.

Diễn biến giá này mang lại kỳ vọng ban đầu về một mùa nuôi thuận lợi hơn so với năm trước. Tuy nhiên, thực tế cho thấy mức tăng giá chưa phản ánh tương xứng lên lợi nhuận thực tế của người nuôi. Trong nhiều trường hợp, do tiêu thụ chậm và thời gian nuôi kéo dài, chi phí đầu vào bao gồm: thức ăn; thuốc thú y; quản lý dịch bệnh và nhân công tăng mạnh. Dẫn đến chi phí sau cùng trên mỗi kg tôm tới gần 140.000-150.000 đồng/kg ở nhiều hộ, làm suy giảm đáng kể phần lợi nhuận từ giá bán.

Kết quả là, dù giá tôm đầu năm 2026 có cải thiện so với năm trước, lợi nhuận thực tế của người nuôi vẫn bấp bênh. Điều này cho thấy biến động giá chỉ là phần nổi của bức tranh kinh tế ngành tôm, và không đồng nghĩa với việc người nuôi chắc chắn có lãi.

CHI PHÍ “NGẦM”: ÁP LỰC LỚN NHẤT ĐÈ NẶNG LÊN LỢI NHUẬN NGƯỜI NUÔI

Nguyên nhân cốt lõi khiến giá bán tăng nhưng lợi nhuận không cải thiện nằm ở chi phí đầu vào ngày càng cao. Khảo sát tại Đồng bằng sông Cửu Long cho thấy, trong cơ cấu chi phí sản xuất tôm, thức ăn chiếm khoảng 57%, con giống khoảng 20%, phần còn lại là thuốc, hóa chất, điện năng và các chi phí phát sinh khác. Với tỷ trọng này, chỉ cần giá thức ăn biến động - lợi nhuận của người nuôi lập tức bị thu hẹp.

Bên cạnh đó, rủi ro dịch bệnh và biến động chất lượng nước buộc người nuôi phải gia tăng chi phí cho thuốc, xử lý môi trường và phòng ngừa. Trong khi đó, đặc điểm sản xuất manh mún, quy mô nhỏ và thiếu liên kết chuỗi của ngành tôm Việt Nam khiến nhiều hộ nuôi khó tối ưu chi phí, phải mua nguyên liệu đầu vào với giá cao và chịu rủi ro lớn hơn so với các mô hình nuôi tích hợp, công nghệ cao.

CHUYỂN ĐỔI CÔNG NGHỆ – ĐÒN BẨY KIỂM SOÁT CHI PHÍ TRONG NĂM 2026

Trong bối cảnh giá tôm có tín hiệu tích cực nhưng chi phí đầu vào tiếp tục bào mòn lợi nhuận, nhiều chuyên gia cho rằng giải pháp then chốt không nằm ở việc kỳ vọng giá bán tăng thêm, mà ở khả năng kiểm soát và tối ưu chi phí sản xuất. Chuyển đổi công nghệ vì vậy được xem là hướng đi thực tế và mang tính dài hạn cho ngành nuôi tôm.

Các mô hình ứng dụng tự động hóa, cảm biến môi trường và quản lý dữ liệu cho thấy khả năng giảm đáng kể những khoản chi lớn nhất, đặc biệt là thức ăn, lao động và chi phí phát sinh do rủi ro môi trường. Việc giám sát chất lượng nước theo thời gian thực và điều chỉnh cho ăn dựa trên dữ liệu giúp hạn chế thất thoát thức ăn ,yếu tố chiếm hơn một nửa tổng chi phí vụ nuôi, đồng thời cải thiện tỷ lệ sống và năng suất vụ nuôi.

Quan trọng hơn, công nghệ giúp người nuôi theo dõi rõ ràng chi phí ở từng giai đoạn của vụ nuôi, từ thức ăn, nhân lực đến xử lý môi trường. Nhờ đó, các dấu hiệu bất thường như tôm ăn kém, chất lượng nước xấu hay chi phí tăng đột ngột có thể được phát hiện sớm. Khi dịch bệnh, biến động môi trường nước, việc nhận biết và xử lý kịp thời giúp người nuôi giảm thiểu thiệt hại và tránh những tổn thất lớn vốn thường gặp trong mô hình nuôi truyền thống.

Bước sang năm 2026, trong bối cảnh thị trường xuất khẩu vẫn đối mặt nhiều rào cản và dư địa tăng giá bán không chắc chắn, việc giảm chi phí trên mỗi kg tôm thông qua công nghệ và quản lý dữ liệu trở thành con đường khả thi hơn để cải thiện lợi nhuận thực tế. Chuyển đổi công nghệ, vì vậy đang dần trở thành điều kiện cần để người nuôi tôm thích ứng và đứng vững trong một thị trường ngày càng khắt khe.